Hashimoto. Objawy, przyczyny, diagnostyka i leczenie przewlekłego zapalenia tarczycy

Czym jest choroba Hashimoto?

Hashimoto należy do chorób autoimmunologicznych. Oznacza to, że układ odpornościowy atakuje własne tkanki organizmu, bo odczytuje je jako „wrogie”. 
W przebiegu choroby dochodzi do przewlekłego stanu zapalnego tarczycy, który stopniowo prowadzi do niszczenia jej komórek. W efekcie gruczoł produkuje coraz mniej hormonów odpowiedzialnych za regulację metabolizmu, temperatury ciała, pracy serca, układu nerwowego oraz wielu innych procesów. To właśnie dlatego objawy Hashimoto mogą dotyczyć niemal całego organizmu i dlatego są często tak dotkliwe. 

Jakie są przyczyny Hashimoto?

Dokładna przyczyna rozwoju choroby nie została dotąd w pełni poznana. Wiadomo jednak, że duże znaczenie odgrywają predyspozycje genetyczne oraz nieprawidłowa odpowiedź układu immunologicznego.

Ryzyko zachorowania mogą zwiększać:

•    występowanie chorób autoimmunologicznych w rodzinie,
•    płeć żeńska,
•    przewlekły stres,
•    przebyte infekcje,
•    inne choroby autoimmunologiczne,
•    niektóre czynniki środowiskowe.

Hashimoto często współwystępuje z cukrzycą typu 1, celiakią czy reumatoidalnym zapaleniem stawów, dlatego osoby, u których występują te schorzenia, są znacznie bardziej narażone na wystąpienie Hashimoto.

Objawy Hashimoto

Objawy rozwijają się zwykle stopniowo i początkowo mogą być trudne do powiązania z chorobą tarczycy.

Najczęściej występują:

•    przewlekłe zmęczenie,
•    senność,
•    uczucie zimna,
•    przyrost masy ciała,
•    trudności z odchudzaniem,
•    pogorszenie koncentracji,
•    problemy z pamięcią,
•    obniżenie nastroju,
•    sucha skóra,
•    wypadanie włosów,
•    łamliwość paznokci,
•    zaparcia.

Nasilenie objawów jest bardzo indywidualne. U części pacjentów choroba przez długi czas przebiega niemal bezobjawowo,

Hashimoto a zmęczenie

Jednym z najczęściej zgłaszanych objawów jest przewlekłe zmęczenie. Pacjenci często opisują je jako brak energii, senność oraz trudności z wykonywaniem codziennych obowiązków.

Zmęczenie może występować nawet po przespanej nocy i nie zawsze ustępuje po odpoczynku. Jest ono związane zarówno z niedoborem hormonów tarczycy, jak i przewlekłym stanem zapalnym towarzyszącym chorobie.

Hashimoto a przybieranie na wadze

Wiele osób kojarzy Hashimoto przede wszystkim z przyrostem masy ciała. Rzeczywiście, rozwijająca się niedoczynność tarczycy może prowadzić do spowolnienia metabolizmu.

Warto jednak pamiętać, że sama choroba zwykle nie powoduje bardzo dużego wzrostu masy ciała. Część dodatkowych kilogramów wynika z zatrzymywania wody w organizmie oraz zmniejszonej aktywności spowodowanej przewlekłym zmęczeniem.

Jak diagnozuje się Hashimoto?

Rozpoznanie choroby opiera się na objawach, badaniach laboratoryjnych oraz badaniu ultrasonograficznym tarczycy.

Najczęściej wykonywane są:

•    TSH,
•    FT3,
•    FT4,
•    przeciwciała anty-TPO,
•    przeciwciała anty-TG,
•    USG tarczycy.

Wysoki poziom przeciwciał oraz charakterystyczny obraz tarczycy w badaniu USG często pozwalają potwierdzić rozpoznanie.

Jak wygląda leczenie Hashimoto?

Nie istnieje leczenie, które pozwala całkowicie wyeliminować chorobę autoimmunologiczną. Terapia skupia się przede wszystkim na wyrównaniu poziomu hormonów tarczycy i łagodzeniu objawów.

Najczęściej stosowane jest leczenie lewotyroksyną, czyli syntetycznym odpowiednikiem hormonu produkowanego przez tarczycę. Regularne przyjmowanie leku pozwala u większości pacjentów prowadzić normalne życie i skutecznie kontrolować objawy.

Dieta przy Hashimoto

Dieta nie leczy Hashimoto, ale może wspierać ogólny stan zdrowia i samopoczucie pacjenta.

Warto zadbać o:

•    odpowiednią podaż białka,
•    regularne spożywanie warzyw i owoców,
•    źródła zdrowych tłuszczów,
•    ograniczenie żywności wysokoprzetworzonej,
•    odpowiednią ilość selenu, żelaza i cynku.

Czy Hashimoto można wyleczyć?

Hashimoto jest chorobą przewlekłą i obecnie nie istnieje metoda pozwalająca całkowicie usunąć jej przyczynę. Odpowiednio prowadzone leczenie umożliwia jednak skuteczne kontrolowanie objawów i utrzymanie dobrej jakości życia przez wiele lat.

Kluczowe znaczenie mają regularne kontrole lekarskie oraz monitorowanie poziomu hormonów tarczycy.

Podsumowanie

Hashimoto jest najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy i jedną z najczęściej diagnozowanych chorób autoimmunologicznych. Objawy mogą rozwijać się stopniowo i przez długi czas pozostawać niezauważone.

Regularna diagnostyka, odpowiednio dobrane leczenie oraz zdrowy styl życia pozwalają skutecznie kontrolować przebieg choroby i utrzymać dobrą jakość życia przez wiele lat.

Bibliografia

Polskie Towarzystwo Endokrynologiczne. Wytyczne dotyczące diagnostyki i leczenia chorób tarczycy.
American Thyroid Association. Hashimoto’s Thyroiditis Guidelines.
National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Hashimoto’s Disease Overview.
European Thyroid Association. Clinical Practice Guidelines for Hypothyroidism.
Mayo Clinic. Hashimoto’s Disease: Symptoms and Causes.