Czy terapia online może być skuteczna? Fakty i mity o psychoterapii przez internet

Na czym polega terapia online? 

Terapia online to forma psychoterapii, która prowadzona jest za pośrednictwem Internetu. Najczęściej odbywa się w formie wideorozmowy, chociaż w niektórych przypadkach możliwe są również sesje telefoniczne lub kontakt tekstowy. Pod względem przebiegu tej terapii – jest to bardzo podobne do standardowej terapii. Sesje odbywają się w ustalonym terminie, trwają 50 minut, a terapeuta i pacjent pracują w ten sam sposób nad trudnościami, jak zawsze. Nad stresem, problemami w relacjach, lękach oraz obniżonym nastroju. 

Różnica jest tylko w formie kontaktu – zamiast spotykać się w przygotowanym przez psychoterapeutę gabinecie, obie osoby łączą się za pomocą platformy i Internetu. 

Co badania mówią o skuteczności terapii online? 

W ostatnich latach dokładnie sprawdzano, czy terapia online ma taką samą skuteczność, jak ta prowadzona w standardowy sposób, w gabinecie psychoterapeuty. Wyniki większości z nich wskazują, że w wielu przypadkach terapia online może być równie skuteczna jak tradycyjna psychoterapia w gabinecie. 

Metaanalizy badań pokazują, że szczególnie dobre efekty przynosi terapia online w przypadku takich trudności jak: 

• Zaburzenia lękowe
• Depresja
• Stres
• Problemy związane z adaptacją do zmian życiowych. 

Badacze podkreślają jednocześnie, że kluczowy czynnik w skuteczności terapii – niezależnie od sposobu jej prowadzenia – jest jakość relacji między terapeutą a pacjentem. Jeśli zbudowanie atmosfery zaufania oraz bezpieczeństwa jest dla pacjenta możliwe, nawet w przypadku spotkań online, to forma kontaktu ma mniejsze znaczenie, niż mogłoby się wydawać. 

Zalety terapii online 

Terapia prowadzona przez Internet bez wątpienia ma sporo istotnych zalet, które sprawiają, że dla wielu osób jest wygodną i (często jedyną) dostępną formą wsparcia. Do najczęściej wskazywanych zalicza się: 

• Większa dostępność specjalistów – dzięki terapii online możliwe jest skorzystanie z pomocy psychoterapeuty lub psychologa całkiem niezależnie od miejsca zamieszkania. Jest to szczególne ważne dla osób, które mieszkają w mniejszych miejscowościach, gdzie dostęp do specjalistów bywa ograniczony. 
• Większe poczucie komfortu – niektóre osoby czują się zdecydowanie lepiej, swobodniej, rozmawiając z terapeutą z własnego domu niż z gabinetu psychoterapeuty. Znajome otoczenie może ułatwiać otwarcie się i mówienie o trudnych emocjach. 
• Możliwość kontynuacji terapii w różnych okolicznościach – przeprowadzka? Podróż? Zmiana miejsca zamieszkania? Terapię online można swobodnie prowadzić z tym samym specjalistą, niezależnie od miejsca zamieszkania. 

Ograniczenie terapii online 

Mimo wielu zalet terapia online nie zawsze będzie najlepszym rozwiązaniem dla każdej osoby i w każdej sytuacji. Warto więc wziąć pod uwagę kilka istotnych elementów: 

• Problemy techniczne – stabilne połączenie internetowe, odpowiednie warunki do rozmowy, brak rozpraszaczy. Czasem ciężko zadbać o wszystkie te elementy. Problemy techniczne mogą utrudniać komunikację i wpływać na przebieg spotkania. 
• Ograniczenia w niektórych sytuacjach klinicznych – w przypadku poważnych kryzysów psychicznych, silnych zaburzeń psychicznych czy sytuacji, które wymagają natychmiastowej interwencji, terapia online może nie być wystarczająca. W takich przypadkach często rekomendowane są spotkania twarzą w twarz lub zastosowanie innych form pomocy. 

Czy da się zbudować relację podczas spotkań online? 

Jedną z najczęściej pojawiających się wątpliwości, które dotyczą spotkań online z terapeutą, jest to, czy możliwe jest zbudowanie prawdziwej relacji terapeutycznej przez ekran komputera. Badania wskazują, że jest to jednak możliwe. Chociaż to bardzo różni się od spotkań w gabinecie, to tak naprawdę relacja nie wymaga spotykania się osobiście, by można było ją wykształcić. Kluczowe elementy, które mają znaczenie w zbudowaniu takiej relacji, to: 

• Poczucie bezpieczeństwa
• Empatyczne podejście ze strony terapeuty 
• Regularność spotkań 
• Otwartość w rozmowie 

Jak przygotować się do terapii online?

Aby sesje online były jak najbardziej komfortowe, warto zadbać o kilka podstawowych kwestii.

Przede wszystkim dobrze jest znaleźć spokojne miejsce, w którym rozmowa nie będzie przerywana. Ważne jest również stabilne połączenie internetowe oraz sprawny sprzęt – komputer, tablet lub telefon. Przed pierwszym spotkaniem warto także upewnić się, że wybrana platforma komunikacyjna działa poprawnie. Dzięki temu można uniknąć stresu związanego z problemami technicznymi w trakcie sesji.

Podsumowanie

Terapia online stała się w ostatnich latach ważną i coraz bardziej popularną formą wsparcia psychologicznego. Badania naukowe wskazują, że w wielu przypadkach może być ona równie skuteczna jak tradycyjna psychoterapia prowadzona w gabinecie.
Choć nie zawsze będzie odpowiednia dla każdej osoby i w każdej sytuacji, dla wielu pacjentów stanowi wygodną i dostępną formę pomocy. Najważniejszym elementem skutecznej terapii pozostaje relacja między terapeutą a pacjentem oraz gotowość do pracy nad własnymi trudnościami.

Jeśli ktoś rozważa rozpoczęcie terapii, warto pamiętać, że zarówno spotkania online, jak i stacjonarne mogą być wartościowym krokiem w kierunku poprawy zdrowia psychicznego i lepszego zrozumienia siebie.