Szumy uszne - jakie są tego przyczyny i co z tym robić?

Czym jest szum w uszach? 

Szumy uszne to uporczywe dźwięki różnego rodzaju, które słychać w uszach bez obecności zewnętrznego źródła. Czasami są to szumy i szelesty, a innym razem pacjenci opisują to jako dzwonienie, piszczenie albo buczenie. Szumu doświadczają czasami w jednym uchu, czasem w obu, a niekiedy wydaje się jakby obejmowało to całą głowę. Często tego rodzaju odczucia mają charakter okresowy albo ciągły. Jedno jest jednak pewne – niezależnie od natężenia i rodzaju dźwięku, pacjent szybko staje się zmęczony doświadczaniem tego rodzaju odgłosów. 

Najczęstsze przyczyny szumu w uszach 

Uszkodzenia słuchu i hałas 

Jedna z najczęstszych przyczyn to długotrwała ekspozycja na hałas, a co za tym idzie – częściowe uszkodzenie słuchu. Przyczynami są na przykład: 

•    Głośna muzyka 
•    Praca w hałaśliwym środowisku 
•    Częste korzystanie ze słuchawek 

Uszkodzenie komórek słuchowych w uchu wewnętrznym może doprowadzić do powstawania szumów usznych. 

Zaleganie woskowiny 

Chociaż mało osób o tym myśli, kiedy zaczyna odczuwać tego problemu, to niekiedy przyczyną jest nagromadzenie woskowiny w przewodzie słuchowym, co może powodować uczucie zatkania ucha, pogorszenie słuchu, a w konsekwencji – do szumów usznych. 
To jedna z najprostszych do usunięcia przyczyn, więc tak ważne jest dbanie o prawidłową higienę uszu. 

Choroby ucha 

Szumy uszne są często objawem, który informuje o innego rodzaju dolegliwościach – różnego rodzaju chorobach uszu. Słyszenie dźwięków jest objawem w takich chorobach jak zapalenie ucha, przy uszkodzeniu błony bębenkowej czy chorobie Meniere’a. Co może świadczyć o tym, że to tutaj należy szukać przyczyny? Szumy uszne nie są jedynie objawem, ale towarzyszą temu również zawroty głowy i znaczne pogorszenie słuchu. 

Problemy z układem krążenia 

Zaburzenia przepływu krwi mogą powodować tak zwane „szumy pulsujące”, czyli takie, które są zsynchronizowane z tętnem. Do możliwych przyczyn należą między innymi nadciśnienie, miażdżyca czy zaburzenia naczyniowe. Dlatego niezwykle ważne jest regularne badanie się i sprawdzanie każdego elementu naszego ciała, bo jak widać – w sposób nieoczywisty może się to łączyć z innymi problemami, o których byśmy nie pomyśleli. 

Stres oraz napięcie psychiczne 

Przewlekły stres może doprowadzić do nasilenia percepcji dźwięków oraz powodować uczucie szumu w uszach, nawet jeśli nie ma przy tym żadnej wyraźnej przyczyny fizycznej. Dlatego często o ciele mówi się, że jest systemem naczyń połączonych – w takich przypadkach widać to najlepiej. 

Leki oraz substancje ototoksyczne 

Niektóre leki mogą znacznie wpływać na narząd słuchu oraz doprowadzać do pojawienia się szumów usznych. Są to między innymi niektóre antybiotyki, leki przeciwzapalne czy duże dawki aspiryny. 

Problemy z odcinkiem szyjnym kręgosłupa 

Napięcia mięśniowe oraz wszelkiego rodzaju zmiany w okolicach odcinka szyjnego mogą wpływać na ukrwienie, a co to za tym idzie – na funkcjonowanie narządu słuchu. 

Zaburzenia neurologiczne 

Najpoważniejszym elementem są oczywiście zaburzenia neurologiczne, które mogą dawać objaw w postaci pojawienia się szumów usznych. Zdarza się to rzadko, ale ma to miejsce. Nerwiak nerwu słuchowego czy choroby neurodegeneracyjne mogą prowadzić do pojawienia się tego rodzaju problemu w uszach pacjenta. 

Czy szum w uszach to groźny objaw? 

W wielu przypadkach szum w uszach nie stanowi bezpośredniego zagrożenia życia, ale na pewno znacząco obniża komfort życia pacjenta, który tego doświadcza. Ale często to objaw, którego ignorować się nie powinno, ze względu na to, że może nas informować o tym, że rozwija się poważniejsza choroba. Szczególnie powinniśmy reagować, jeśli problem utrzymuje się dłużej lub jest nawracający. 

Kiedy zgłosić się do lekarza? 

Powinniśmy bezwzględnie zgłosić się z tym problemem do lekarza, kiedy tylko: 

•    Szum utrzymuje się przez kilka dni lub tygodni 
•    Pojawił się nagle i jest bardzo intensywny 
•    Towarzyszy temu pogorszenie słuchu 
•    Występują zawroty głowy 
•    Szum ma charakter pulsujący

W takich sytuacjach konieczna może być diagnostyka laryngologiczna lub neurologiczna. Na czym ona polega? 

Diagnostyka przy szumach usznych 

Przede wszystkim – powinniśmy się w pierwszym odruchu zgłosić do internisty, który następnie przygotuje nam skierowanie do odpowiedniego lekarza - laryngologa. Konieczne może okazać się wykonanie dodatkowych badań, które będą mogły potwierdzić (lub wykluczyć) poszczególne przyczyny. Dlatego pacjenci często muszą wykonać takie badania jak audiometria, kompleksowe badanie otolaryngologiczne, rezonans magnetyczny oraz badania krwi. 
Zawsze najważniejsze jest znalezienie przyczyny, a nie tylko leczenie objawu. 

Podsumowanie 

Szum w uszach to objaw, który może mieć wiele przyczyn – od prostych do usunięcia, jak woskowina, po bardziej złożone problemy zdrowotne.

Kluczowe znaczenie ma obserwacja objawów oraz szybka reakcja w przypadku ich nasilenia. Wczesna diagnostyka pozwala nie tylko złagodzić dolegliwości, ale także wykluczyć poważniejsze schorzenia.

Bibliografia 

Baguley D., McFerran D., Hall D., Tinnitus, Lancet, 2013.
National Institute on Deafness and Other Communication Disorders, Tinnitus.
World Health Organization, Hearing loss and ear care.
Langguth B., et al., Tinnitus: causes and clinical management, Lancet Neurology, 2013.
American Tinnitus Association, materiały edukacyjne.