Recepta na tabletkę dzień po. Jak ją uzyskać i jak działa?

Kiedy stosuje się tabletkę dzień po? 

Antykoncepcja awaryjna może być rozważana w sytuacjach, kiedy istnieje ryzyko wystąpienia nieplanowanej ciąży. Najczęściej dotyczy to więc: 

•    Seksu bez zabezpieczenia 
•    Pęknięcia lub też zsunięcia się prezerwatywy 
•    Pominięcia tabletek antykoncepcyjnych 
•    Błędów w stosowaniu antykoncepcji hormonalnej 
•    Nieprawidłowego użycia innych metod antykoncepcyjnych 
•    Sytuacji związanych z przemocą seksualną. 

W każdej z tych sytuacji ważny jest czas reakcji – im szybciej uzyskamy receptę na ten lek, tym szybciej będzie możliwe jego zażycie, a c o za tym idzie – również większa skuteczność. 

Działanie tabletki dzień po 

Mechanizm działania zależy od rodzaju zastosowanego preparatu oraz momentu cyklu menstruacyjnego. Głównym celem antykoncepcji awaryjnej jest opóźnienie lub zahamowanie owulacji, czyli uwolnienia komórki jajowej z jajnika. Jeśli owulacja nie nastąpi, zapłodnienie staje się niemożliwe. 
Warto podkreślić, że tabletka dzień po nie przerywa istniejącej ciąży i nie działa jak środek poronny. Jeżeli doszło już do implantacji zarodka w macicy, przyjęcie tego rodzaju tabletki NIE spowoduje zakończenia ciąży. 

Jak szybko należy przyjąć tabletkę dzień po? 

Skuteczność antykoncepcji awaryjnej jest najwyższa wtedy, kiedy lek przyjmowany jest jak najszybciej po odbyciu stosunku. W zależności od wybranego preparatu – można zastosować go do 72 godzin od stosunku, ale na rynku dostępne są również takie medykamenty, których skuteczność rozszerzona została do 120 godzin. 

Jak skuteczna jest tabletka dzień po? 

Antykoncepcja awaryjna znacząco zmniejsza ryzyko nieplanowanej ciąży, ale nie daje stuprocentowej ochrony – zupełnie tak, jak inne metody antykoncepcyjne. Jedyną, sprawdzoną metodą antykoncepcyjną pozostaje zawsze brak współżycia. 
Jednak na skuteczność tej metody wpływa wiele czynników, między innymi:

•    Czas przyjęcia preparatu
•    Moment cyklu menstruacyjnego 
•    Masa ciała pacjentki 
•    Występowanie wymiotów po przyjęciu leku 
•    Rodzaj zastosowanego preparatu. 

Dlatego nawet po zażyciu tabletki „dzień po” nie można mieć stuprocentowej skuteczności, że do ciąży nie dojdzie. 

Tabletka po = tabletka poronna? 

To jeden z najczęściej powielanych mitów. Dlatego warto podkreślić, że jest to antykoncepcyjna metoda awaryjna. Jej działanie polega na zapobieganiu owulacji lub utrudnieniu zapłodnienia. 
Nie powoduje przerwania istniejącej ciąży i w żaden sposób nie działa na rozwijający się zarodek, jeśli już doszło do implantacji. 

Skutki uboczne 

Jak każdy lek – tak i preparaty „dzień po”, mogą doprowadzić do pojawienia się niepożądanych skutków. Najczęściej pacjentki zgłaszały:

•    Nudności
•    Bóle głowy
•    Zawroty głowy
•    Tkliwość piersi
•    Zmęczenie
•    Ból podbrzusza
•    Przejściowe zaburzenia cyklu menstruacyjnego. 

U większości kobiet objawy mają charakter łagodny i ustępują samoistnie. 

Podsumowanie 

Tabletka dzień po jest formą antykoncepcji awaryjnej przeznaczoną do stosowania po stosunku wiążącym się z ryzykiem nieplanowanej ciąży. Jej skuteczność jest najwyższa wtedy, gdy zostanie przyjęta możliwie szybko po współżyciu.

Choć preparat znacząco zmniejsza ryzyko ciąży, nie zapewnia całkowitej ochrony i nie powinien zastępować regularnych metod antykoncepcji. W przypadku wątpliwości lub niepokojących objawów warto skonsultować się z lekarzem.

Bibliografia 

World Health Organization. Emergency Contraception Fact Sheet.
American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Emergency Contraception Guidelines.
Faculty of Sexual & Reproductive Healthcare. Emergency Contraception Clinical Guideline.
European Medicines Agency. Information on Emergency Contraceptive Medicines.
Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników. Rekomendacje dotyczące antykoncepcji.